Webdesign

Deze kennisbank-pagina vertelt je wat webdesign is, wat het belang ervan is en wat erbij komt kijken

Webdesign en Webdesigner zijn als term en titel niet wettelijk vastgelegd. Iedereen mag zichzelf een ‘webdesigner’ noemen en wat precies verstaan wordt onder ‘webdesign’ is niet vastgesteld in heldere richtlijnen. Deze pagina legt je in vogelvlucht uit wat in mijn ogen webdesign is, hoe ik mijn rol zag als webdesigner en wat een goede webdesigner voor je kan betekenen.

Van 2005 to 2021 was webdesign één van mijn hoofddisciplines. Maar op 12 oktober 2021 (mijn 10-jarig jubileum als zelfstandig ondernemer) besloot ik om webdesign als dienst te laten vallen en mij volledig te richten op mijn passie: logo ontwerp en identity design. Deze kennisbank-pagina houd ik echter online omdat het een beschrijving geeft van webdesign die nog steeds bij veel mensen weerklank vindt.

Deze informatiepagina is onderdeel van mijn kennisbank. In de kennisbank beschrijf ik mijn disciplines, vaardigheden en kennisgebieden. Officieel deed ik dit zodat ik mijn klanten in heldere taal kon vertellen wat ik doe. Maar inmiddels worden mijn kennisbank-pagina’s door duizenden mensen per jaar gelezen.

Wat is webdesign?

Webdesign richt zich officieel op het vormgeven van websites

Ik zeg ‘officieel’, want in de loop der jaren is de term vager geworden en zijn ook vaak webdevelopement ↗ (programmeerwerk) en andere disciplines onder dezelfde noemer geschoven. Webdesign onderscheidt zich van traditioneel grafisch ontwerp in de zin dat het interactief is. De gebruiker kan invloed uitoefenen binnen een website, wat bijvoorbeeld niet kan binnen een visitekaartje. En met die interactiviteit gaan veel verschillende disciplines gepaard. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat je website gebruiksvriendelijk is, naast het feit dat hij er verzorgd uitziet. Daarnaast kun je je website meer karakter geven door middel van user experience design en interaction design. Maar ook kennis van bijvoorbeeld typografie, informatie-architectuur en kleurenpsychologie zijn van groot belang.

Mijn rol als webdesigner

Je website is je stempel op de wereld in een digitale vorm die iedereen kan zien, 7 dagen per week, 24 uur per dag. Websites zelf zijn vaak een medium van communicatie, maar de beste websites scheppen een gevoel bij de gebruiker dat langer blijft hangen dan het websitebezoek zelf. In veel gevallen is een website een geweldig middel om vertrouwen te wekken bij je klanten en prospecten en om jezelf benaderbaar te maken. Daarnaast is het jouw eigen stuk ‘vastgoed’ op het internet waar jij de volledige controle over hebt. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Facebookpagina’s of LinkedIn profielen die in het beheer zijn van grotere bedrijven. Bij het ontwerpen van websites zag ik het als mijn taak om het karakter en de principes van mijn klant of diens bedrijf te vertalen naar zijn website. Op die manier is een website een verlengstuk van de ondernemer of onderneming zelf, en niet simpelweg een online visitekaartje.

Kennisgebieden

Zoals gezegd is webdesign een brede term en mijn kracht lag met nadruk bij het design- en psychologie-stuk van dit vakgebied. Na mijn opleiding tot grafisch ontwerper ↗ (het design-gedeelte) heb ik de opleiding Communication & Multimedia Design ↗ gedaan, waar ik ben afgestudeerd op usability en user experience design (het psychologie-gedeelte). Usability richt zich op de gebruiksvriendelijkheid van websites en zorgt er doorgaans voor dat dingen logisch en begrijpelijk zijn voor een gebruiker. User experience design richt zich op de vraag hoe je dingen niet alleen helder, maar ook aangenaam kunt maken om te gebruiken. Het richt zich meer op het gevoel dat wordt opgewekt bij de gebruiker. Het houdt zich bezig o.a. met het wekken van vertrouwen, een prettige lay-out, teksten die leuk zijn om te lezen, toepasselijke foto’s en het zet psychologie bewust in om een bepaald beeld te scheppen van een ondernemer of onderneming. Anders gezegd; usability richt zich op de logica, en user experience design richt zich op het karakter van een website. Deze dingen samen: goede ontwerp-vaardigheden en veel kennis van gebruiksvriendelijkheid en user experience design leiden tot een zeer krachtige skillset voor een webdesigner.

Responsive webdesign en mobile-first

De grootste aardverschuiving die er binnen webdesign heeft plaatsgevonden was de introductie van de smartphone

Of eigenlijk de iPhone, in 2007. De iPhone had als eerste smartphone een volwaardige internetbrowser en sindsdien is het van groot belang dat websites goed schalen naar dit veel kleinere formaat beeldscherm. Nieuwe technieken zoals responsive webdesign ↗ zijn in het leven geroepen om dit proces makkelijker te maken. Met responsive webdesign wordt er een vloeibare lay-out ontworpen die zichzelf aanpast aan het formaat van het beeldscherm. Elementen die op een groter scherm bijvoorbeeld naast elkaar kunnen worden getoond komen op kleinere schermen onder elkaar te staan om zo het gebruiksgemak optimaal te houden. ‘Mobile first’ gaat nog een slag verder. Dit is een ontwerpmethode waarbij een website in eerste instantie voor de smartphone ontworpen wordt, en daarna pas volgen de designs en lay-out instellingen voor grotere schermen zoals tablets en laptops. Op deze manier begin je met het moeilijkste (het kleine smartphone-beeldscherm) en ga je daarna opschalen naar de schermen waarop alles wat makkelijker gaat omdat je meer ruimte hebt.

WordPress

WordPress was voor mij en mijn klanten een geschenk uit de hemel

Een contentmanagementsysteem ↗ (CMS) een stelt mensen zonder veel technische kennis in staat om hun eigen content te beheren. Dit wil zeggen; vroeger was er een webdesigner of programmeur nodig als je als leek een tekst of foto wilde aanpassen op je eigen website. Maar met een contentmanagementsysteem kun je dat zelf doen en is het in feite bijna zo eenvoudig als het aanpassen van een Word-document. WordPress ↗ is het meest bekende contentmanagementsysteem ter wereld en anno 2021 is meer dan een derde van alle websites op WordPress gebouwd. Zelf bouwde ik vanaf 2011 uitsluitend websites op WordPress. Dit maakte mijn klanten zeer onafhankelijk. En het stelde mij in staat om me – als ontwerper wiens kracht kag bij het design en de gebruikerservaring van websites – te focussen op mijn sterktes. Met WordPress kon ik programmeerwerk (waar ik aanzienlijk minder animo voor had) namelijk grotendeels links te laten liggen.

Webdesign

Mijn rol met betrekking tot webdesign anno nu

Zoals gezegd in de toelichting ben ik gestopt met webdesign in oktober 2021 zodat ik me volledig kan richten op mijn mijn passies: Logo Ontwerp en Identity Design. Dat betekend dat ik geen webdesign-projecten meer aanneem en dat ik mezelf niet langer ‘webdesigner’ noem, ondanks alle kennis en ervaring die ik de afgelopen 15+ jaar heb opgebouwd. Mijn kennis blijft echter nog wel beschikbaar in mijn kennisbank en daar kun je je voordeel mee doen. En daarnaast is een groot deel van mijn kennis en kijk op webdesign ook terug te vinden in mijn afstudeerscriptie en mijn Website Usability Checklist.