Interaction Design

Interaction Design is een belangrijk vakgebied binnen interactieve producten zoals websites en apps. Het is eigenlijk een sub-onderdeel van User Experience Design, maar omdat het een zeer belangrijk sub-onderdeel is (net als bijvoorbeeld Usability) en ik er veel passie voor heb, verdient het zijn eigen pagina en toelichting.

Wat is Interaction Design?

Interaction Design (ook wel afgekort tot IxD) is een subgebied van User Experience Design. User experience design houdt zich bezig met de totale ‘gebruikerservaring’ van een (vaak digitaal) product zoals een website of app en het richt zich op het leggen van gevoel in/het meer humaan maken van producten.
Interaction design richt zich specifiek op het ‘interactie’-gedeelte tussen de gebruiker en een product.
Net als bij user expereince design is de definitie wat vloeibaar van dit relatief nieuwe vakgebied en de kans is aanwezig dat deze verbreed of versmald wordt naarmate deze tak van design langer bestaat.
Ook binnen interaction design is het niet per sé zaak om (zoals vaak wel het geval is binnen Usability) een zo efficiënt en effectief mogelijke oplossing te ontwerpen. In interaction design, net als in user experience design is het de uitdaging om juist iets te ontwerpen dat karakter heeft. Een interactie die meer doet dan alleen het broodnodige.
Een goed voorbeeld hiervan is het swipen in een dating app als Tinder. Waar vroeger zonder twijfel voor een simpele ja/nee-knop gekozen zou worden om aan te geven dat je wel of niet geïnteresseerd bent in een persoon, is binnen deze app goed gebruik gemaakt van een interactie met meer karakter. Het ‘swipen’ tussen foto’s is een andere manier van navigeren en zorgt voor een ander soort interactie tussen de app en de gebruiker.
De deur staat dus open voor een interactie-ontwerper om op de proppen te komen met creatieve en tot de verbeelding sprekende interacties binnen websites en apps, die ervoor zorgen dat een interactie tussen de gebruiker en het product effectief, karaktervol, leuk of zelfs uniek is.

Interaction design-middelen

Binnen interaction design zijn vijf hoofdsecties gedefinieerd die alleen invloed hebben op interactie binnen digitale producten.

1: woorden

Interactie-elementen zijn vaak besturingselementen en het is van groot belang om woorden (labels) te gebruiken voor deze besturingselementen die mensen begrijpen en op waarde kunnen schatten. Op deze manier is taal een belangrijk onderdeel van interaction design. Een knop met ‘Verzenden’ onder een contactformulier is bijvoorbeeld helderder en meer ingeburgerd dan ‘Indienen’. Dit taal-gedeelte raakt ook Usbaility als design-discipline, want heldere verwoordingen zijn tevens gebruiksvriendelijk. Maar omdat woorden ook veel kunnen doen met het karakter van een interactie blijft het niet beperkt tot Usability.

2: visueel

Afbeeldingen, kleur, iconen, typografie, vlakken en vlakverdeling. Al deze elementen die ook thuis horen bij Visual Design en Grafisch Ontwerp, komen terug in interaction design. Deze design-elementen ondersteunen de woorden om informatie over te brengen op de gebruiker en wanneer dit goed gebeurt kan bijvoorbeeld een knop qua vorm of kleur al veel zeggen nog voordat een gebruiker het woord op die knop heeft kunnen lezen. Een rode knop betekend waarschijnlijk ‘Oppassen!’ of het zegt iets over de actie die volgt op de knop (‘Verwijderen’ bijvoorbeeld). En een knop met ronde hoeken heeft bijvoorbeeld al snel een informeler en ‘gezellig’ karakter, wat goed kan matchen met het karakter van het product of bedrijf. Een formeler bedrijf (bijvoorbeeld een Bank of Advocatenkantoor) zou waarschijnlijk in veel gevallen beter gediend zijn met een vierkante knop met strakke hoeken. Statig en serieus.

3: fysieke objecten en ruimte

Dit onderdeel buigt zich vooral over de fysieke situatie waarin een gebruiker het product gebruikt. Gebruikt de gebruiker een muis? Zijn vinger? Of een stylus? En in welke situatie gebruikt deze gebruiker de website of app doorgaans? Staand, in een bomvolle trein? Een tablet op schoot op een rustige zondagavond voor de tv? Ook dit fysieke aspect van het gebruiken van het medium waarop de interactie plaatsvindt valt onder interaction design.

4: tijd

Onder dit onderdeel vallen alle zaken binnen een interactie die te maken hebben met tijd. Denk hierbij aan animaties, video, geluid, etc. Dit zijn eveneens onderdelen die het karakter van een interactie kunnen vormen. Animaties worden bijvoorbeeld toegepast in situaties waarin een website of app even de tijd nodig heeft om iets te berekenen. Een animatie kan in zo’n geval door middel van een voortgangsbalkje die al dan niet lineair ‘vol loopt’ een soort van geduld afdwingen bij de gebruiker. Want hoewel er niet direct iets gebeurt, zegt dit balkje in feite; “Nog even geduld, we zijn er bijna.”. Zonder deze visuele feedback zou een gebruiker ongeduldig kunnen worden en zich misschien zelfs afvragen of het systeem is vastgelopen.
Tijd buigt zich daarnaast eveneens over de vraag hoe lang een gebruiker in contact is met het product. Wordt dit product bijvoorbeeld dagelijks gebruikt? Of is het een eenmalige interactie? Kan een gebruiker gegevens opslaan voor een volgende keer? Etc.

5: gedrag

Dit laatste veld binnen interaction design richt zich op het begrijpelijk maken van een website of app en op het aansturen van een bepaald gedrag.
Dit is nauw verbonden aan emotie en gamificatie (het inzetten van spel-achtige elementen om bepaald gedrag aan te moedigen of af te leren). Van alle velden hierboven is dit wellicht het meest psychologie-gerelateerde veld van alle. En tevens is dit het gebied waarmee grote bedrijven negatief mee in het nieuws zijn gekomen omtrent de vraag of bepaalde interacties verslavend werken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ‘Je hebt een nieuwe like op Facebook, kijk snel van wie!’.
Ikzelf zie grote potentie in gamification en het sturen van gedrag door middel van interaction design en ikzelf ben ervan overtuigd dat hiermee geweldige dingen te bewerkstelligen zijn. Wereld-verbeterende dingen wellicht… Van het aanmoedigen tot meer beweging tot effectiever leren omgaan met geld. Dit is mede waarom interaction design (en dit onderdeel in het bijzonder) mij zo aantrekt en waarom het een hoofd-onderdeel was van mijn afstudeerproject in 2012.

Wat is de meerwaarde van interaction design?

De meerwaarde van goed interaction design is dat het een website of app begrijpelijk en karaktervol maakt. Het kan de interactie van een product omtoveren van een saai A naar B traject, tot een kleine ‘reis’ die een gebruiker onderneemt en dit kan zeer positief afstralen op het gebruiksgenot van een product.
Ook is het een middel om mensen meer betrokken te maken bij een website of app, want door het inzetten van interactie-elementen kun je mensen aanmoedigen om meer tijd of energie in het product te steken. LinkedIn is een goed voorbeeld van een website die voornamelijk een zakelijk sociaal netwerk is, maar tevens ietwat informele, spel-achtige interacties inzet om mensen aan te moedigen om hun CV up-to-date te houden. Zo staan er bijvoorbeeld balkjes op je profielpagina die verder vol lopen naarmate je je CV meer aanvult. Des te vollediger je CV, des te voller het balkje. En puur vanuit esthetisch oogpunt (los van het feit dat een volledig CV professioneler oogt) willen veel gebruikers simpelweg graag zo’n vol balkje.

Mijn rol als interaction designer

Net als bij user experience design zijn interactie-ontwerpers vaak onderdeel van een groter team, bij grotere bedrijven en grotere projecten. Ikzelf werk voornamelijk met MKB’ers en startups en kan mijn kennis en vaardigheden op het gebied van interaction design vooral kwijt binnen de grotere projecten. Hierbij kan ik volledig meedenken vanaf het begin over de rol van interaction design binnen het product en hoe dat onderdeel het product unieker, leuker en meer karaktervol kan maken.
In kleinere projecten is het meestal mijn rol als consultant of creatief sparringspartner waar ik voor word benaderd. Ik kijk en denk dan mee vanaf de zijlijn en beoordeel websites of apps op de kwaliteit van hun interactie. Deze vorm van consultancy noem ik Website Advies (hoewel het ook geldt voor Apps) en hierbij is mijn rol vooral die van creatief denker, kennisbron en ‘iemand die probeert de bestaande ideeën te overtreffen om tot iets nóg beters te komen.’.

Wil je even overleggen?

Heb je een uitdagend project of een vraag? Neem gerust contact op. Ik denk graag met je mee. Bel: 06-42 48 46 00 of stuur een e-mail naar paul@paulchristian.nl

Interaction Design

Interaction Design is een belangrijk vakgebied binnen interactieve producten zoals websites en apps. Het is eigenlijk een sub-onderdeel van User Experience Design, maar omdat het een zeer belangrijk sub-onderdeel is (net als bijvoorbeeld Usability) en ik er veel passie voor heb, verdient het zijn eigen pagina en toelichting.

Wat is Interaction Design?

Interaction Design (ook wel afgekort tot IxD) is een subgebied van User Experience Design. User experience design houdt zich bezig met de totale ‘gebruikerservaring’ van een (vaak digitaal) product zoals een website of app en het richt zich op het leggen van gevoel in/het meer humaan maken van producten.
Interaction design richt zich specifiek op het ‘interactie’-gedeelte tussen de gebruiker en een product.
Net als bij user expereince design is de definitie wat vloeibaar van dit relatief nieuwe vakgebied en de kans is aanwezig dat deze verbreed of versmald wordt naarmate deze tak van design langer bestaat.
Ook binnen interaction design is het niet per sé zaak om (zoals vaak wel het geval is binnen Usability) een zo efficiënt en effectief mogelijke oplossing te ontwerpen. In interaction design, net als in user experience design is het de uitdaging om juist iets te ontwerpen dat karakter heeft. Een interactie die meer doet dan alleen het broodnodige.
Een goed voorbeeld hiervan is het swipen in een dating app als Tinder. Waar vroeger zonder twijfel voor een simpele ja/nee-knop gekozen zou worden om aan te geven dat je wel of niet geïnteresseerd bent in een persoon, is binnen deze app goed gebruik gemaakt van een interactie met meer karakter. Het ‘swipen’ tussen foto’s is een andere manier van navigeren en zorgt voor een ander soort interactie tussen de app en de gebruiker.
De deur staat dus open voor een interactie-ontwerper om op de proppen te komen met creatieve en tot de verbeelding sprekende interacties binnen websites en apps, die ervoor zorgen dat een interactie tussen de gebruiker en het product effectief, karaktervol, leuk of zelfs uniek is.

Interaction design-middelen

Binnen interaction design zijn vijf hoofdsecties gedefinieerd die alleen invloed hebben op interactie binnen digitale producten.

1: woorden

Interactie-elementen zijn vaak besturingselementen en het is van groot belang om woorden (labels) te gebruiken voor deze besturingselementen die mensen begrijpen en op waarde kunnen schatten. Op deze manier is taal een belangrijk onderdeel van interaction design. Een knop met ‘Verzenden’ onder een contactformulier is bijvoorbeeld helderder en meer ingeburgerd dan ‘Indienen’. Dit taal-gedeelte raakt ook Usbaility als design-discipline, want heldere verwoordingen zijn tevens gebruiksvriendelijk. Maar omdat woorden ook veel kunnen doen met het karakter van een interactie blijft het niet beperkt tot Usability.

2: visueel

Afbeeldingen, kleur, iconen, typografie, vlakken en vlakverdeling. Al deze elementen die ook thuis horen bij Visual Design en Grafisch Ontwerp, komen terug in interaction design. Deze design-elementen ondersteunen de woorden om informatie over te brengen op de gebruiker en wanneer dit goed gebeurt kan bijvoorbeeld een knop qua vorm of kleur al veel zeggen nog voordat een gebruiker het woord op die knop heeft kunnen lezen. Een rode knop betekend waarschijnlijk ‘Oppassen!’ of het zegt iets over de actie die volgt op de knop (‘Verwijderen’ bijvoorbeeld). En een knop met ronde hoeken heeft bijvoorbeeld al snel een informeler en ‘gezellig’ karakter, wat goed kan matchen met het karakter van het product of bedrijf. Een formeler bedrijf (bijvoorbeeld een Bank of Advocatenkantoor) zou waarschijnlijk in veel gevallen beter gediend zijn met een vierkante knop met strakke hoeken. Statig en serieus.

3: fysieke objecten en ruimte

Dit onderdeel buigt zich vooral over de fysieke situatie waarin een gebruiker het product gebruikt. Gebruikt de gebruiker een muis? Zijn vinger? Of een stylus? En in welke situatie gebruikt deze gebruiker de website of app doorgaans? Staand, in een bomvolle trein? Een tablet op schoot op een rustige zondagavond voor de tv? Ook dit fysieke aspect van het gebruiken van het medium waarop de interactie plaatsvindt valt onder interaction design.

4: tijd

Onder dit onderdeel vallen alle zaken binnen een interactie die te maken hebben met tijd. Denk hierbij aan animaties, video, geluid, etc. Dit zijn eveneens onderdelen die het karakter van een interactie kunnen vormen. Animaties worden bijvoorbeeld toegepast in situaties waarin een website of app even de tijd nodig heeft om iets te berekenen. Een animatie kan in zo’n geval door middel van een voortgangsbalkje die al dan niet lineair ‘vol loopt’ een soort van geduld afdwingen bij de gebruiker. Want hoewel er niet direct iets gebeurt, zegt dit balkje in feite; “Nog even geduld, we zijn er bijna.”. Zonder deze visuele feedback zou een gebruiker ongeduldig kunnen worden en zich misschien zelfs afvragen of het systeem is vastgelopen.
Tijd buigt zich daarnaast eveneens over de vraag hoe lang een gebruiker in contact is met het product. Wordt dit product bijvoorbeeld dagelijks gebruikt? Of is het een eenmalige interactie? Kan een gebruiker gegevens opslaan voor een volgende keer? Etc.

5: gedrag

Dit laatste veld binnen interaction design richt zich op het begrijpelijk maken van een website of app en op het aansturen van een bepaald gedrag.
Dit is nauw verbonden aan emotie en gamificatie (het inzetten van spel-achtige elementen om bepaald gedrag aan te moedigen of af te leren). Van alle velden hierboven is dit wellicht het meest psychologie-gerelateerde veld van alle. En tevens is dit het gebied waarmee grote bedrijven negatief mee in het nieuws zijn gekomen omtrent de vraag of bepaalde interacties verslavend werken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ‘Je hebt een nieuwe like op Facebook, kijk snel van wie!’.
Ikzelf zie grote potentie in gamification en het sturen van gedrag door middel van interaction design en ikzelf ben ervan overtuigd dat hiermee geweldige dingen te bewerkstelligen zijn. Wereld-verbeterende dingen wellicht… Van het aanmoedigen tot meer beweging tot effectiever leren omgaan met geld. Dit is mede waarom interaction design (en dit onderdeel in het bijzonder) mij zo aantrekt en waarom het een hoofd-onderdeel was van mijn afstudeerproject in 2012.

Wat is de meerwaarde van interaction design?

De meerwaarde van goed interaction design is dat het een website of app begrijpelijk en karaktervol maakt. Het kan de interactie van een product omtoveren van een saai A naar B traject, tot een kleine ‘reis’ die een gebruiker onderneemt en dit kan zeer positief afstralen op het gebruiksgenot van een product.
Ook is het een middel om mensen meer betrokken te maken bij een website of app, want door het inzetten van interactie-elementen kun je mensen aanmoedigen om meer tijd of energie in het product te steken. LinkedIn is een goed voorbeeld van een website die voornamelijk een zakelijk sociaal netwerk is, maar tevens ietwat informele, spel-achtige interacties inzet om mensen aan te moedigen om hun CV up-to-date te houden. Zo staan er bijvoorbeeld balkjes op je profielpagina die verder vol lopen naarmate je je CV meer aanvult. Des te vollediger je CV, des te voller het balkje. En puur vanuit esthetisch oogpunt (los van het feit dat een volledig CV professioneler oogt) willen veel gebruikers simpelweg graag zo’n vol balkje.

Mijn rol als interaction designer

Net als bij user experience design zijn interactie-ontwerpers vaak onderdeel van een groter team, bij grotere bedrijven en grotere projecten. Ikzelf werk voornamelijk met MKB’ers en startups en kan mijn kennis en vaardigheden op het gebied van interaction design vooral kwijt binnen de grotere projecten. Hierbij kan ik volledig meedenken vanaf het begin over de rol van interaction design binnen het product en hoe dat onderdeel het product unieker, leuker en meer karaktervol kan maken.
In kleinere projecten is het meestal mijn rol als consultant of creatief sparringspartner waar ik voor word benaderd. Ik kijk en denk dan mee vanaf de zijlijn en beoordeel websites of apps op de kwaliteit van hun interactie. Deze vorm van consultancy noem ik Website Advies (hoewel het ook geldt voor Apps) en hierbij is mijn rol vooral die van creatief denker, kennisbron en ‘iemand die probeert de bestaande ideeën te overtreffen om tot iets nóg beters te komen.’.

Wil je even overleggen?

Heb je een uitdagend project of een vraag? Neem gerust contact op. Ik denk graag met je mee. Bel: 06-42 48 46 00 of stuur een e-mail naar paul@paulchristian.nl